Nieuwe wet, nieuwe regels

Alweer nieuwe regels over arbeidscontracten en ontslagrecht? We vrezen van wel. De Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) gaat per 1 januari 2020 al in. Dus vink snel deze checklist af zodat je straks niet voor verrassingen komt te staan.

Productie: Jolanda Valk

Bronnen: Rijksoverheid.nl en Inretail.nl, abu.nl

Foto: www.pexels.nl/Ree

Op 1 januari 2020 gaat de Wet arbeidsmarkt in balans (Wab) in. Daardoor kunnen de rechten en plichten van iedere werkgever en werknemer in Nederland veranderen. Voor werkgevers is er een zogenaamde ‘Wab-checklist’ met actiepunten waarvan het verstandig is om die vóór 1 januari al langs te lopen. Het is slim om nu al na te gaan voor welke werknemers binnen het bedrijf straks een lage WW-premie (voor vaste contracten) moet worden afgedragen, en voor welke een hoge (flexibele contracten). Werkgevers moeten er ook rekening mee houden dat de transitievergoeding, de vergoeding bij ontslag of het niet verlengen van een tijdelijk contract, vanaf 1 januari wordt berekend vanaf de eerste werkdag. Voor kleine werkgevers tot 25 werknemers komt er vanaf 1 januari 2021 wel een regeling om de transitievergoeding te compenseren als ze hun bedrijfsactiviteiten moeten beëindigen wegens pensionering, ziekte of overlijden.

Oproep of payroll

Mensen die werken op oproep- of payrollbasis krijgen ook te maken met veranderingen. Werknemers met een oproepcontract moeten vanaf 1 januari 2020 minstens vier dagen van tevoren worden opgeroepen voor werk. Als de werkgever een oproep binnen vier dagen voor de oproep afzegt, heeft de oproepwerknemer recht op loon over de uren waarop hij of zij was opgeroepen. Na twaalf maanden moet de werkgever een nieuw contract aanbieden met een vast aantal uren. Werknemers met een payrollcontract moeten vanaf 1 januari 2020 minimaal dezelfde arbeidsvoorwaarden en dezelfde rechtspositie krijgen als de werknemers die in dienst zijn van het bedrijf.

Tijdelijke contracten

De nieuwe arbeidsmarktwet bevat ook nieuwe regels voor mensen met tijdelijke contracten en voor werkgevers die werken met tijdelijke contracten. Werkgever en werknemer kunnen vanaf 2020 namelijk drie tijdelijke contracten in maximaal drie jaar aangaan. Tot en met 31 december gaat dat nog om drie tijdelijke contracten in maximaal twee jaar. Het contract dat daarop volgt, is automatisch een vast contract. Ook na 2020 kunnen cao-partijen afspraken maken om af te wijken van deze regeling.

Ontslag

Verder gaan de regels rondom ontslag veranderen. Ontslag wordt straks ook mogelijk wanneer verschillende redenen voor ontslag samen een voldoende en redelijke grond voor ontslag opleveren. Dat heet de ‘cumulatiegrond’. Op dit moment moet een werkgever voldoen aan een van de 8 argumenten die in de wet staan. Door deze nieuwe ‘grond’ kan een rechter omstandigheden combineren. Zo kan een werknemer bijvoorbeeld een halve transitievergoeding extra krijgen.

Doe de Wab-checklist

Kijk waarop je nog voor 1 januari 2020 actie op moet ondernemen.

  • Vast contract: lage WW-premie, flexibel contract: hoge WW-premie
    Als werkgever betaal je vanaf 1 januari 2020 een lage WW-premie voor werknemers in vaste dienst. Voor werknemers met een flexibel contract betaal je een hoge WW-premie. Je moet in de loonaangifte de juiste WW-premie afdragen.
  • Oproepkrachten: aanbod voor vaste uren na 12 maanden
    Vanaf 1 januari moet je oproepkrachten die je langer dan twaalf maanden in dienst hebt, een aanbod doen voor een vast aantal uren.
  • Payrollwerkgevers: arbeidsvoorwaarden worden gelijk
    Als payrollwerkgever moet je zorgen dat je payrollwerknemers vanaf 1 januari dezelfde arbeidsvoorwaarden krijgen als medewerkers die werken bij het bedrijf waar je payrollwerknemer werkt.
  • Payrollwerknemer: dezelfde rechtspositie en arbeidsvoorwaarden
    Vanaf 1 januari krijgen payrollmedewerkers minimaal dezelfde arbeidsvoorwaarden als medewerkers die werken bij het bedrijf waar zij gedetacheerd zijn. Huur je medewerkers in via een uitzend- of payrollbedrijf? Dan moet je dat bedrijf informeren over welke arbeidsvoorwaarden je hebt voor je eigen medewerkers.
  • Transitievergoeding vanaf de eerste werkdag
    Vanaf 1 januari moet je bij een ontslag of het niet verlengen van een tijdelijk contract een transitievergoeding betalen. Het maakt dan niet meer uit hoe lang de arbeidsovereenkomst heeft geduurd.

Nieuwe definitie oproepovereenkomst

Gelijk met de Wet arbeidsmarkt in balans wordt een nieuwe definitie van een oproepovereenkomst van kracht. Er is sprake van een oproepovereenkomst als:


A. De omvang van de arbeid niet is vastgelegd als één aantal uren per tijdseenheid van:

  1. ten hoogste een maand; of
  2. ten hoogste een jaar en het recht op loon van de werknemer gelijkmatig is verspreid over die tijdseenheid; of


B. de werknemer op grond van artikel 628, lid 5 of 7, of artikel 691, lid 7, geen recht heeft op het naar tijdruimte vastgestelde loon, indien hij de overeengekomen arbeid niet heeft verricht.