INTERVIEW

‘In crisistijd moet je investeren, niet bezuinigen’

In vijf maanden is er door Covid-19 meer veranderd dan normaal in vijf jaar, ziet Jens Beining, ceo van de Wortmann Group. De Duitse schoenengigant speelt hier onder meer op in door versneld te digitaliseren en leverritmes aan te passen. “Alles om een betere partner voor de winkelier te worden.”

Tekst: Wilke Wittebrood Foto’s: Wortmann Group

De Wortmann Group is wereldwijd actief, met kantoren in Detmold (Duitsland), Dongguan (China) en Hongkong. Maakte dat de zaken ingewikkelder tijdens de crisis?

“Het bleek juist een voordeel. We ontwikkelen en produceren onze collecties in Azië, met eigen research- & developmentcentra in Dongguan en Hongkong (die worden geleid door dochterbedrijf Novi Footwear, red.). Een deel van onze Europese productmanagers was daar aanwezig toen het land in lockdown ging. Een geluk bij een ongeluk; ze hebben de zomercollecties voor 2021 grotendeels in quarantaine moeten ontwikkelen, maar de lijnen met hun Chinese collega’s waren zo wel een stuk korter. Het is ons designteam gelukt om voor alle merken met volledig nieuwe collecties te komen, dus niet alleen met kleur- en materiaalupdates. Ik begrijp van onze salesmedewerkers dat klanten daar echt verrast door zijn. Een ander voordeel is dat we met Novi Footwear al in januari met Covid-19 in aanraking kwamen. Daardoor konden we direct op de situatie inspelen en waren alle zomerorders tijdig binnen bij ons distributiecentrum in Detmold. Dat viel helaas precies samen met de corona-uitbraak in Europa. Het gevolg was dat we de schoenen niet bij onze klanten konden uitleveren. Dat was verschrikkelijk, het hele terrein stond vol containers. We hebben twee miljoen paar schoenen moeten opslaan.”

Wat betekent zoiets financieel voor een bedrijf?

“Dat heeft natuurlijk een enorme impact, want wij moeten onze leveranciers ook betalen. En aangezien er geen geld binnenkwam, moest dat uit eigen zak. Gelukkig hebben we diepe zakken. We zijn een familiebedrijf en we zijn zuinig – al het geld gaat terug in de onderneming. In ons meer dan vijftigjarige bestaan hebben we een flinke buffer opgebouwd. Daardoor waren we niet alleen in staat om deze financiële klap op te vangen, maar ook om miljoenen vrij te maken voor een steunpakket voor onze winkeliers. Dat is begin april gelanceerd.”

Hoe zag dat steunpakket er precies uit?

“Het bestond in totaal uit tien punten. De belangrijkste maatregel was een extra korting van 10 procent op alle reeds geplaatste zomerorders, om de liquiditeitsdruk bij onze klanten te verlichten. We boden retailers ook de mogelijkheid om een deel van de voorjaarsbestellingen, die vanaf dat moment werden geleverd, op onze kosten tot februari 2021 op te slaan. Dat ging onder meer om de gesloten schoenen met levering voor maart en april. Daarvoor hebben we onze opslagcapaciteit tijdelijk met 25.000 vierkante meter uitgebreid.”

Wat kost dat allemaal?

“Dat kan ik niet precies zeggen, want een deel van de steunmaatregelen loopt nog. Het gaat in elk geval om een middelgroot tweecijferig miljoenenbedrag.”

Wat was de gedachte achter het steunpakket?

“We vinden het belangrijk om juist nu in onze klanten te investeren. Om ze te helpen overleven, want daarmee helpen we onszelf ook. We realiseren 95 procent van onze omzet via de wholesale (de overige 5% is afkomstig van de Tamaris-webshop, red.). We zijn een schoenenproducent, geen verticale speler. En we hebben ook niet de ambitie om dat te worden.”

‘We vinden het belangrijk om juist nu in onze winkeliers te investeren’

Waarom heeft de Wortmann Group nooit de stap naar eigen retail gezet?

“Het past niet bij ons businessmodel. Onze Tamaris-stores en shop-in-shops worden door lokale retailers gerund, die hun locatie en klanten veel beter kennen dan wij. Het heeft ook te maken met mijn persoonlijke overtuiging. Ik wil als ondernemer samenwerken met andere ondernemers, zodat we elkaar kunnen versterken. We hebben de afgelopen maanden veel geïnvesteerd in het verbeteren van onze collecties en b2b-portals (zoals de mogelijkheid om enkele paren bij te bestellen bij Tamaris, red.), virtuele beurzen en de mogelijkheid om digitaal te kunnen inkopen. Alles met het doel om een betere partner voor onze retailklanten te worden. Het zakelijke steunpakket was nog maar de eerste stap.”

Als onderdeel van het steunpakket is ook opnieuw gekeken naar de leverdata voor winter 2020-2021. Wat is je visie op de huidige seizoenscyclus?

“We streven naar een meer ‘ready to wear’-leversysteem. Daarmee bedoel ik: schoenen pas uitleveren op het moment dat de consument ze daadwerkelijk nodig heeft. Bijkomend voordeel is dat de winkeliers hun klanten met grotere regelmaat nieuwe stijlen kunnen laten zien en hun liquiditeits- en voorraadpositie verbeteren. We leveren een deel van de collecties voor winter 2020-2021, met name de gesloten schoenen, vier weken later uit om winkeliers meer tijd te geven om van hun zomerhandel af te komen. Ik zie deze crisis als een unieke kans om deze lijn verder door te trekken. Met Tamaris hebben we al grote stappen richting een meer ‘ready-to-wear’-benadering gezet, met meerdere mode-updates gedurende het seizoen.”

De Wortmann Group organiseerde op 17 en 18 juni een digitale beurs, de Garda Days. Is dit de toekomst?

“De Garda Days waren bedoeld als alternatief contactmoment voor de Italiaanse vakbeurs Expo Riva Schuh (van 13 tot en met 16 juni 2020, red.), die vanwege de coronacrisis noodgedwongen is geannuleerd. We hebben toen een preview van de zomercollecties voor zomer 2021 en een aantal trendupdates voor winter 2020-2021 getoond. Met tweeduizend bezoekers uit 46 landen was het een enorm succes. Ter vergelijking: tijdens de Expo Riva Schuh zien we normaliter ongeveer vijfhonderd klanten. Maar ik geloof niet dat virtuele events de ‘traditionele’ beurzen gaan vervangen. Ik zie het als een aanvulling. Ik heb enorme waardering voor fysieke beurzen, vanwege het persoonlijke contact en de mogelijkheid om schoenen in een inspirerende omgeving te kunnen zien en aanraken. Daarom waren we van 20 tot en met 23 september ook aanwezig op de Micam in Milaan.”

Waarom hebben jullie voor Micam gekozen?

“Na het wegvallen van de GDS, is Micam overgebleven als enige écht internationale schoenenbeurs in Europa. Micam is een globale speler. Gallery Shoes in Düsseldorf is te regionaal voor ons. Meer dan 50 procent van onze omzet komt uit het buitenland. We zijn heel sterk in de Benelux, Frankrijk, Oostenrijk en Rusland. Die inkopers komen niet allemaal naar Düsseldorf, maar vele wel naar Milaan.”

‘Ik zie de crisis als unieke kans om onze leverritmes aan te passen’

Iets anders: hoe gaat het met jullie merken?

“Voor de corona-uitbraak plusten ze allemaal met dubbele cijfers, ook in Nederland. Al hebben we in het verleden wel wat problemen gehad. Tamaris liep een paar seizoenen minder, omdat de collectie niet aansloot op de verwachting van de consument. De schoenen waren de ‘fashion forward’ en te extreem qua kleur- en materiaalgebruik en hakhoogtes. Dat hebben we tijdig gesignaleerd en snel opgelost. Het gaat nu goed met alle merken in de groep.”

Wat zijn je verwachtingen voor zomer 2021?

“Het volgende zomerseizoen wordt het belangrijkste seizoen voor ons bedrijf ooit. En het moeilijkste. We houden rekening met een lichte omzetdaling, omdat we verwachten dat veel winkeliers vanwege voorraadoverschotten minder zullen inkopen. De afgelopen maanden hebben we alles op alles gezet om sterker uit de crisis te komen. We hebben bewust geen werktijdverkorting aangevraagd voor het personeel, al bood de overheid die mogelijkheid wel. In vijf maanden is er meer veranderd dan normaal in vijf jaar gebeurt en we hadden al onze kracht nodig om mee te veranderen. De taart zal hoe dan ook kleiner worden en het is aan ons hoe groot ons stuk in de toekomst blijft. Daar passen geen bezuinigingen bij, daar zijn juist investeringen voor nodig. Nu meer dan ooit; dat is mijn motto sinds het uitbreken van de crisis.”

CV

Jens Beining (1970) is de neef van Horst Wortmann, die de Wortmann Group in 1967 oprichtte. Na zijn studie bedrijfskunde begon Beining zijn loopbaan bij Wortmann in 1995 als directie-assistent. Na twee jaar kreeg hij de leiding over de binnenlandse verkoop en na nog eens vier jaar over de marketingafdeling. Beining trad in 2011 toe tot de Raad van Bestuur en volgde zijn oom op 1 juni als ceo op. De Wortmann Group, gevestigd in Detmold, is eigenaar van de merken Tamaris, Marco Tozzi, s.Oliver Shoes, Caprice en Jana. De collecties zijn verkrijgbaar in meer dan 70 landen en bij meer dan 15.000 verkooppunten wereldwijd.